Tussenpersoonsdienst
Een tussenpersoonsdienst is een digitale dienst die informatie die door gebruikers wordt aangeleverd, doorgeeft, opslaat of toegankelijk maakt. Deze diensten fungeren als "tussenpersoon" tussen de persoon die inhoud maakt of uploadt en de mensen die deze bekijken. Voorbeelden zijn hostingproviders, sociale-mediaplatforms, zoekmachines en clouddiensten.
Rechtsgrondslag
"Tussenpersoonsdienst": een van de volgende diensten van de informatiemaatschappij:
a) een dienst van "louter doorgeefluik" bestaande in de doorgifte, via een communicatienetwerk, van door een afnemer van de dienst verstrekte informatie, of in het verlenen van toegang tot een communicatienetwerk;
b) een "caching"-dienst bestaande in de doorgifte, via een communicatienetwerk, van door een afnemer van de dienst verstrekte informatie, met automatische, tussentijdse en tijdelijke opslag van die informatie, met als enig doel de doorgifte van de informatie aan andere afnemers op hun verzoek doeltreffender te maken;
c) een "hosting"-dienst bestaande in de opslag van door een afnemer van de dienst verstrekte en op diens verzoek opgeslagen informatie.
— Artikel 3, punt g), Verordening (EU) 2022/2065 (Wet inzake digitale diensten)
Waarom het van belang is
Tussenpersoonsdiensten vormen de ruggengraat van de digitale economie en het online politieke discours. Wanneer politieke advertenties online worden gepubliceerd of verspreid, zijn daar vrijwel altijd een of meer tussenpersoonsdiensten bij betrokken—van de hostingprovider die de inhoud opslaat tot het sociale-mediaplatform dat deze aan gebruikers toont.
Inzicht in wat als tussenpersoonsdienst kwalificeert is van cruciaal belang, omdat verschillende soorten tussenpersonen verschillende verplichtingen hebben op grond van EU-wetgeving. De Wet inzake digitale diensten (DSA) stelt aansprakelijkheidsvrijstellingen en zorgvuldigheidseisen vast op basis van het type tussenpersoonsdienst. Specifiek voor politieke advertenties legt Verordening 2024/900 transparantieverplichtingen op aan aanbieders en uitgevers, waarvan velen tussenpersoonsdiensten zijn.
Voor politieke actoren, adverteerders en platforms bepaalt de vraag of een dienst als tussenpersoon kwalificeert—en in welke categorie deze valt—welke transparantieverklaringen moeten worden verstrekt, welke gegevens moeten worden bijgehouden en hoe politieke advertenties moeten worden geëtiketteerd wanneer deze aan het publiek worden verspreid.
Kernpunten
- Er bestaan drie categorieën: louter doorgeefluik (alleen doorgifte), caching (tijdelijke opslag voor efficiëntie) en hosting (opslag op verzoek van de gebruiker)
- Aansprakelijkheidskader: tussenpersonen hebben voorwaardelijke vrijstellingen van aansprakelijkheid voor door gebruikers gegenereerde inhoud onder specifieke omstandigheden
- Hostingdiensten zijn het meest relevant voor politieke advertenties, aangezien zij inhoud opslaan en vaak aan het publiek verspreiden
- Onlineplatforms vormen een subcategorie van hostingdiensten die opgeslagen informatie aan het publiek verspreiden
- Verplichtingen variëren per type: hostingdiensten hebben meer transparantie- en inhoudsmoderatievereisten dan diensten van louter doorgeefluik
- Overlappende rol: zowel de regulering van politieke advertenties (TTPA) als de regulering van digitale diensten (DSA) zijn van toepassing op tussenpersoonsdiensten die politieke inhoud verwerken
Tussenpersoonsdienst versus onlineplatform
Hoewel alle onlineplatforms tussenpersoonsdiensten zijn, zijn niet alle tussenpersoonsdiensten onlineplatforms. Een tussenpersoonsdienst wordt een onlineplatform wanneer deze niet alleen informatie opslaat (hosting), maar die informatie ook actief verspreidt aan het publiek op verzoek van de gebruiker.
Zo is een eenvoudige webhostingprovider die een campagnewebsite opslaat een tussenpersoonsdienst (hosting), maar als deze de inhoud niet actief promoot of verspreidt naar anderen, is het geen onlineplatform. Daarentegen is een sociaal netwerk dat berichten van gebruikers opslaat en deze verspreidt naar volgers zowel een tussenpersoonsdienst als een onlineplatform.
Dit onderscheid is van belang omdat onlineplatforms aanvullende verplichtingen hebben op grond van zowel de DSA als de TTPA, waaronder strengere transparantievereisten voor politieke advertenties, openbaarmaking van aanbevelingssystemen en verplichtingen inzake inhoudsmoderatie.