Digital Services Act

De Digital Services Act (DSA) is een EU-verordening die geharmoniseerde regels vaststelt voor digitale diensten in Europa, met inbegrip van verplichtingen voor onlineplatforms om illegale inhoud te modereren, transparant te zijn over reclame en de grondrechten van gebruikers te beschermen. Voor politieke reclame werkt de DSA samen met de TTPA om ervoor te zorgen dat platforms transparantie-instrumenten bieden en illegale inhoud met betrekking tot politieke campagnes behandelen.

Rechtsgrondslag

"Bij deze verordening worden geharmoniseerde regels vastgesteld voor het aanbieden van bemiddelingsdiensten op de interne markt. Het doel ervan is bij te dragen aan het goede functioneren van de interne markt voor bemiddelingsdiensten door middel van uniforme regels voor een veilige, voorspelbare en betrouwbare onlineomgeving waarin de in het Handvest neergelegde grondrechten daadwerkelijk worden beschermd."

— Artikel 1, Verordening (EU) 2022/2065 (Digital Services Act)

Waarom het van belang is

De DSA creëert het regelgevingskader waarbinnen politieke reclame online opereert. Voor platforms, politieke partijen en adverteerders is kennis van de DSA essentieel, omdat deze basisverplichtingen vaststelt voor inhoudsmoderatie, transparantieverslaglegging en reclame-openbaarmakingen die van toepassing zijn op alle onlinediensten—met inbegrip van politieke reclame.

De verordening introduceert verschillende niveaus van verplichtingen op basis van platformgrootte. Zeer grote onlineplatforms (VLOP's) en zeer grote zoekmachines online (VLOSE's) worden geconfronteerd met aanvullende vereisten om systemische risico's voor verkiezingsprocessen te beoordelen en te beperken, waardoor de DSA bijzonder relevant is tijdens verkiezingsperioden wanneer politieke reclame intensiveert.

Voor uitgevers en aanbieders van politieke reclamediensten vullen de transparantievereisten van de DSA voor onlinereclame de specifieke regels voor politieke reclame van de TTPA aan. Samen zorgen deze verordeningen ervoor dat kiezers politieke advertenties kunnen identificeren, kunnen begrijpen wie ervoor heeft betaald en overtredingen kunnen melden via toegankelijke kanalen.

Kernpunten

Van toepassing op alle bemiddelingsdiensten: Hostingdiensten, onlineplatforms en zoekmachines die in de EU opereren, moeten voldoen aan de DSA-verplichtingen, ongeacht waar zij gevestigd zijn.
Gelaagde verplichtingen: Verschillende regels zijn van toepassing op verschillende dienstverleners, met de strengste vereisten voor zeer grote onlineplatforms (45 miljoen+ maandelijkse gebruikers in de EU) en zeer grote zoekmachines online.
Bescherming van het verkiezingsproces: VLOP's en VLOSE's moeten systemische risico's voor verkiezingen identificeren en beperken, waaronder desinformatie, manipulatie en niet-authentiek gedrag tijdens campagnes.
Reclamtransparantie: Alle onlineplatforms moeten ervoor zorgen dat gebruikers advertenties kunnen identificeren, weten wie ervoor heeft betaald en toegang hebben tot betekenisvolle informatie over targeting (artikelen 26 en 39).
Mechanismen voor illegale inhoud: Platforms moeten kennisgevings- en actiemechanismen bieden waarmee gebruikers illegale inhoud kunnen melden, met inbegrip van illegale politieke reclame of haatzaaiende uitingen in campagnes.
Gecoördineerd toezicht: Coördinatoren voor digitale diensten in elke lidstaat handhaven de DSA, waarbij de Europese Commissie direct toezicht houdt op VLOP's en VLOSE's.

Digital Services Act versus Verordening inzake transparantie en targeting van politieke reclame

Hoewel beide verordeningen de transparantie van onlinereclame behandelen, dienen zij verschillende doeleinden en hebben zij verschillende toepassingsgebieden. De DSA is een horizontale verordening die alle digitale diensten en inhoudstypes bestrijkt en algemene verplichtingen vaststelt voor platforms om inhoud te modereren, transparantie te bieden en grondrechten te beschermen in al hun activiteiten.

De TTPA (Verordening 2024/900) daarentegen is een verticale verordening die zich uitsluitend richt op politieke reclame. Deze stelt specifieke transparantievereisten vast voor politieke advertenties (met inbegrip van offline-advertenties), beperkt targetingtechnieken waarbij persoonsgegevens worden gebruikt en beperkt sponsoring door entiteiten uit derde landen tijdens verkiezingsperioden.

De DSA biedt de infrastructuur—kennisgevings- en actiemechanismen, transparantie-instrumenten voor advertenties, rapportageverplichtingen—terwijl de TTPA de specifieke regels vaststelt voor wat politieke reclame moet openbaar maken en hoe deze kan worden getarget. Naleving van beide is vereist: een platform moet voldoen aan de algemene transparantieverplichtingen voor reclame van de DSA (artikel 26) én de specifieke transparantievereisten voor politieke reclame van de TTPA (hoofdstuk II).

Gerelateerde termen

Zeer groot onlineplatform (VLOP)
Zeer grote zoekmachine online (VLOSE)
Politieke reclame
Aanbieder van politieke reclamediensten
Uitgever
Transparantiemededeling
Coördinator voor digitale diensten
Targetingtechnieken
Onlineplatform
Bemiddelingsdiensten

Ja. Als EU-verordening is de TTPA rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten zonder dat nationale omzetting vereist is. Lidstaten hoeven alleen bevoegde autoriteiten aan te wijzen en sancties vast te stellen.

Transparantievereisten zorgen ervoor dat alle politieke actoren onder dezelfde regels opereren. Kiezers kunnen zien wie over middelen beschikt en hoe deze worden ingezet, wat eerlijke concurrentie ondersteunt.

Transparantie bouwt vertrouwen op door kiezers te laten zien dat politieke actoren openlijk opereren. Verborgen financiering of targeting ondermijnt het vertrouwen in democratische processen.

Door duidelijke etikettering en toegankelijke transparantie-informatie te vereisen, helpt de TTPA mensen politieke advertenties te herkennen en te begrijpen wie hen probeert te beïnvloeden.

Politieke reclame omvat elke betaalde boodschap die een politieke actor promoot, stemgedrag beïnvloedt, de uitkomst van verkiezingen of referenda beïnvloedt, of wetgevings- of regelgevingsprocessen beïnvloedt. Het omvat ook alle reclame door of namens een politieke actor.

Nee. De TTPA heeft geen invloed op nationale regels over de inhoud van politieke advertenties, campagnefinanciering, verkiezingsperioden of algemene verboden op politieke reclame. Het voegt transparantievereisten toe bovenop bestaande nationale wetgeving.

De officiële naam is Verordening (EU) 2024/900 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de transparantie en targeting van politieke advertenties. Deze werd gepubliceerd op 20 maart 2024.

Ja. De TTPA is van toepassing op alle politieke reclame, zowel online als offline, met inbegrip van gedrukte media, reclameborden, tv, radio en digitale kanalen. De targetingregels in hoofdstuk III zijn alleen van toepassing op onlinereclame.