Interoperabiliteit
Interoperabiliteit verwijst naar het vermogen van verschillende digitale systemen, diensten of platforms om naadloos samen te werken en informatie uit te wisselen. In de context van Europese digitale regelgeving zorgt interoperabiliteit ervoor dat gebruikers kunnen communiceren tussen platforms, gemakkelijk van dienst kunnen wisselen en toegang hebben tot gegevens zonder gebonden te zijn aan het ecosysteem van één aanbieder.
Rechtsgrondslag
Hoewel de TTPA-verordening (EU 2024/900) interoperabiliteit niet rechtstreeks definieert, staat het concept centraal in de Wet Digitale Markten:
"Gatekeepers staan eindgebruikers toe om vrij te kiezen voor het gebruik van diensten van derde aanbieders en faciliteren de naadloze overstap naar die diensten, onder andere door te voorzien in eenvoudige en effectieve overdraagbaarheid van gegevens."
— Artikel 6, Verordening (EU) 2022/1925 (Wet Digitale Markten)
Interoperabiliteit wordt ook genoemd in de Wet Digitale Diensten als een beginsel voor het waarborgen van open digitale markten en keuzevrijheid voor gebruikers.
Waarom het van belang is
Interoperabiliteit is van belang omdat het voorkomt dat grote platforms gebruikers aan hun diensten binden en concurrentie beperken. Voor politieke advertenties is dit bijzonder relevant omdat het van invloed is op hoe campagnes doelgroepen kunnen bereiken via verschillende platforms en hoe gebruikers toegang kunnen krijgen tot politieke informatie, ongeacht welke dienst zij gebruiken.
Uitgevers en platforms die diensten voor politieke advertenties aanbieden, moeten er mogelijk voor zorgen dat hun systemen kunnen samenwerken met andere diensten, met name als het gaat om transparantieverslagen, advertentieregisters en overdraagbaarheid van gebruikersgegevens. Dit heeft gevolgen voor hoe politieke actoren multiplatformcampagnes plannen en hoe kiezers toegang krijgen tot informatie over politieke advertenties via verschillende kanalen.
Voor handhavingsautoriteiten vergemakkelijkt interoperabiliteit toezicht door betere gegevensdeling en transparantie tussen platforms mogelijk te maken. Het helpt ervoor te zorgen dat transparantieverplichtingen voor politieke advertenties effectief kunnen worden gecontroleerd, zelfs wanneer campagnes meerdere digitale diensten omvatten.
Kernpunten
- Interoperabiliteit stelt verschillende digitale systemen in staat om gegevens uit te wisselen en samen te werken zonder technische belemmeringen
- Het voorkomt vendor lock-in en bevordert keuzevrijheid voor gebruikers door gemakkelijk wisselen tussen diensten mogelijk te maken
- De Wet Digitale Markten vereist dat gatekeepers (zeer grote platforms) interoperabiliteit met diensten van derden waarborgen
- Voor politieke advertenties ondersteunt interoperabiliteit transparantie door platformoverschrijdende monitoring en rapportage mogelijk te maken
- Het stelt politieke actoren in staat om campagnes op meerdere platforms te voeren met behoud van naleving
- Interoperabiliteitsvereisten gelden voornamelijk voor zeer grote platforms die als gatekeepers zijn aangewezen onder de DMA
Interoperabiliteit versus gegevensoverdraagbaarheid
Hoewel gerelateerd, zijn interoperabiliteit en gegevensoverdraagbaarheid verschillende concepten. Gegevensoverdraagbaarheid verwijst naar het recht van een gebruiker om zijn persoonsgegevens in een bruikbaar formaat van de ene dienst naar de andere over te dragen—het gaat over het verplaatsen van uw gegevens. Interoperabiliteit gaat verder: het betekent dat diensten actief kunnen communiceren en in realtime kunnen samenwerken, waardoor gebruikers toegang hebben tot functies op verschillende platforms zonder überhaupt gegevens te verplaatsen.
Zo kunt u bijvoorbeeld met gegevensoverdraagbaarheid uw contacten downloaden van het ene sociale netwerk om ze te importeren in een ander. Met interoperabiliteit zou u gebruikers op een ander sociaal netwerk rechtstreeks kunnen berichten vanaf uw huidige platform, zonder dat een van u van dienst hoeft te wisselen.