Kennisgeving en actie
Kennisgeving en actie is een mechanisme waarmee gebruikers illegale of schadelijke inhoud kunnen melden bij onlineplatforms en andere hostingdienstverleners. Wanneer een platform een geldige kennisgeving ontvangt over problematische inhoud, moet het de melding beoordelen en passende maatregelen nemen, zoals het verwijderen van de inhoud of het blokkeren van de toegang ertoe indien deze in strijd is met de wet of het platformbeleid.
Rechtsgrondslag
"Aanbieders van hostingdiensten zorgen voor mechanismen die een natuurlijke persoon of rechtspersoon in staat stellen hun kennis te geven van de aanwezigheid op hun dienst van specifieke informatie-items die de natuurlijke persoon of rechtspersoon als illegale inhoud beschouwt. Die mechanismen zijn gemakkelijk toegankelijk en gebruiksvriendelijk, en maken het mogelijk kennisgevingen uitsluitend langs elektronische weg in te dienen."
— Artikel 16, lid 1, Verordening (EU) 2022/2065 (Wet inzake digitale diensten)
Waarom het belangrijk is
Kennisgeving- en actiemechanismen zijn essentieel voor het handhaven van verantwoordingsplicht op digitale platforms, waarbij een evenwicht wordt gezocht tussen vrijheid van meningsuiting en naleving van de wet. Voor gebruikers betekent dit dat zij over een duidelijke, toegankelijke manier beschikken om inhoud te markeren waarvan zij menen dat deze in strijd is met de wet—van haatzaaiende uitingen en laster tot auteursrechtinbreuk of terroristische inhoud.
Voor platforms creëert kennisgeving en actie wettelijke verplichtingen om meldingen snel en eerlijk te behandelen. Krachtens de Wet inzake digitale diensten moeten platforms snel handelen wanneer zij kennisgevingen ontvangen die voldoende details bevatten, en moeten zij zowel de melder als de aanbieder van de inhoud informeren over hun beslissing. Dit leidt tot een gestructureerd proces dat gebruikers beschermt tegen illegale inhoud en tegelijkertijd zorgt voor transparantie en verhaal voor makers van inhoud.
In het kader van politieke advertenties krachtens Verordening 2024/900 (TTPA) helpt kennisgeving en actie bij de handhaving van transparantievereisten. Gebruikers kunnen politieke advertenties melden die niet op de juiste wijze zijn gelabeld, sponsors niet vermelden of de doelgroepbepalingregels schenden, waardoor toezichthouders en platforms eerlijke verkiezingsprocessen kunnen handhaven.
Belangrijkste punten
- Empowerment van gebruikers: Iedere natuurlijke persoon of organisatie kan kennisgevingen indienen over inhoud die zij als illegaal beschouwen, waardoor een democratisch mechanisme voor inhoudsmoderatie wordt gecreëerd
- Verplichtingen voor platforms: Hostingdiensten moeten gemakkelijk toegankelijke meldingsmechanismen bieden en kennisgevingen tijdig en objectief behandelen
- Transparantievereisten: Platforms moeten hun beslissingen uitleggen aan zowel de persoon die de kennisgeving heeft ingediend als de persoon die de inhoud heeft geplaatst
- Wettelijke bescherming: Geldige kennisgevingen kunnen van invloed zijn op de vrijstellingen van aansprakelijkheid van een platform—platforms die duidelijke kennisgevingen over illegale inhoud negeren, kunnen wettelijke bescherming verliezen
- Vertrouwde melders: Bepaalde organisaties met bewezen deskundigheid krijgen prioritaire behandeling voor hun kennisgevingen krachtens de Wet inzake digitale diensten
- Waarborgen: Het proces omvat bescherming tegen misbruik, zoals vereisten voor voldoende details in kennisgevingen en gevolgen voor kennelijk ongegronde meldingen
Kennisgeving en actie versus inhoudsmoderatie
Hoewel kennisgeving en actie een specifiek mechanisme is dat wordt geactiveerd door gebruikersmeldingen, is inhoudsmoderatie de bredere reeks activiteiten die platforms gebruiken om hun regels en wettelijke verplichtingen te handhaven. Inhoudsmoderatie omvat proactieve maatregelen zoals geautomatiseerde filtering, menselijke beoordelingsteams en algoritmische detectiesystemen die onafhankelijk van gebruikersmeldingen werken.
Kennisgeving en actie is reactief—het hangt af van iemand die problematische inhoud identificeert en meldt. Inhoudsmoderatie kan zowel reactief als proactief zijn. Een platform kan inhoud verwijderen via kennisgeving en actie na ontvangst van een klacht, of via proactieve moderatie voordat iemand deze meldt.
Krachtens het EU-recht is kennisgeving en actie verplicht voor alle hostingdiensten, terwijl aanvullende proactieve moderatiemaatregelen voornamelijk vereist zijn voor zeer grote onlineplatforms (VLOP's) die systeemrisico's met zich meebrengen.