Politieke Actor
Een politieke actor is elke persoon of organisatie die rechtstreeks deelneemt aan politieke activiteiten, zoals een politieke partij, een gekozen vertegenwoordiger of een kandidaat die zich verkiesbaar stelt. Volgens de EU-transparantieregels voor politieke advertenties kunnen politieke actoren politieke advertenties sponsoren of het onderwerp ervan zijn en hebben zij specifieke verplichtingen wanneer zij dit doen.
Rechtsbasis
"„politieke actor": een van de volgende:
a) een Europese politieke partij of een Europese politieke stichting als bedoeld in Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 van het Europees Parlement en de Raad;
b) een nationale of regionale politieke partij of een stichting, vereniging of andere organisatie die gelieerd is aan een nationale of regionale politieke partij;
c) een lid van het Europees Parlement;
d) een lid van een nationaal, regionaal of lokaal parlement of een vergadering of een lid van een regering op enig niveau of een kandidaat voor een dergelijke functie, of een vereniging of andere organisatie die is opgericht om een dergelijk lid of een dergelijke kandidaat te steunen;
e) een houder van een ambt in een lidstaat, of een kandidaat voor een dergelijk ambt, wanneer die houder of kandidaat gekozen wordt in verband met een verkiezing of een referendum;
f) een vereniging of andere organisatie die voornamelijk is opgericht met het doel een verkiezings- of referendumcampagne over een specifieke kwestie te ondersteunen."
— Artikel 2, lid 3, Verordening (EU) 2024/900
Waarom Het Belangrijk Is
Politieke actoren staan centraal in de EU-transparantieregels voor politieke advertenties. Wanneer een politieke actor een advertentie sponsort—of het nu gaat om betalen aan een platform om inhoud te promoten of samenwerken met een influencer—wordt die advertentie "politieke advertentie" en moet deze voldoen aan strikte transparantieverplichtingen, waaronder duidelijke labeling en openbaarmaking van wie ervoor heeft betaald.
De definitie is opzettelijk breed. Deze dekt niet alleen voor de hand liggende gevallen zoals Europarlementariërs en politieke partijen, maar ook lokale raadsleden, referendumcampagnegroepen en organisaties die zijn opgericht om een specifieke kandidaat te steunen. Dit zorgt ervoor dat burgers kunnen identificeren wanneer zij het doelwit zijn van politieke boodschappen, ongeacht de bron.
Politieke actoren moeten samenwerken met uitgevers en platforms om ervoor te zorgen dat transparantie-informatie wordt verstrekt en dat persoonsgegevens alleen op beperkte, rechtmatige wijze voor targeting worden gebruikt. Als u een politieke actor bent die een campagne plant, moet u uw verplichtingen als sponsor begrijpen en ervoor zorgen dat uw advertentiepartners de verordening naleven.
Kernpunten
- Omvat een breed scala aan actoren: van Europarlementariërs en nationale parlementsleden tot lokale raadsleden, politieke partijen op alle niveaus en campagneorganisaties met één enkele kwestie.
- Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau: de definitie dekt politieke actoren op elk niveau van bestuur en bij elk type verkiezing of referendum.
- Kandidaten en ambtsdragers: zowel huidige gekozen ambtenaren als personen die zich verkiesbaar stellen zijn politieke actoren.
- Gelieerde organisaties: stichtingen, verenigingen of andere groepen die verbonden zijn met politieke partijen of kandidaten komen ook in aanmerking.
- Speciaal opgerichte campagnegroepen: organisaties die voornamelijk zijn opgericht om een specifieke verkiezings- of referendumcampagne te ondersteunen zijn politieke actoren, ook als zij tijdelijk zijn.
- Sponsors van politieke advertenties: wanneer een politieke actor een advertentie sponsort, moet die advertentie worden gelabeld en moeten transparantiemeldingen aan het publiek worden verstrekt.
Politieke Actor versus Sponsor
Een politieke actor is de persoon of organisatie die betrokken is bij politiek (bijv. een Europarlementariër, een partij, een campagnegroep). Een sponsor is de entiteit die betaalt voor een politieke advertentie. Vaak is de sponsor een politieke actor—bijvoorbeeld een politieke partij die voor advertenties betaalt. Maar de sponsor kan ook een derde partij zijn, zoals een bedrijf of vereniging, die zelf geen politieke actor is maar betaalt voor een advertentie die een politieke actor of kwestie ondersteunt of bestrijdt.
Volgens de verordening moet de sponsor (of het nu een politieke actor is of niet) transparantie-informatie verstrekken. Als de sponsor een politieke actor is, overlappen beide concepten. Als de sponsor een derde partij is, moet deze nog steeds voldoen aan de transparantieverplichtingen, maar is het mogelijk zelf geen politieke actor.
| Aspect | Politieke Actor | Sponsor |
|---|---|---|
| Definitie | Partij, kandidaat, gekozen ambtenaar of campagnegroep | Entiteit die betaalt voor de politieke advertentie |
| Rol | Onderwerp of bron van politieke activiteit | Betaalt voor of verschaft voordeel voor de advertentie |
| Kan dezelfde entiteit zijn? | Ja—vaak is de sponsor een politieke actor | Ja—maar sponsor kan ook een derde partij zijn |
| Verplichtingen | Moet transparantie waarborgen bij het sponsoren van advertenties | Moet transparantie-informatie verstrekken aan uitgevers |