DMA-sancties

Sancties onder de Digital Markets Act (DMA) zijn financiële maatregelen die de Europese Commissie kan opleggen aan poortwachters die niet voldoen aan de DMA-verplichtingen. Deze boetes kunnen oplopen tot 10% van de totale wereldwijde omzet van het bedrijf bij overtredingen, en tot 20% bij herhaalde overtredingen, waardoor zij tot de zwaarste sancties binnen de EU-digitale regelgeving behoren.

Rechtsgrondslag

"De Commissie kan bij besluit aan poortwachters boeten opleggen van ten hoogste 10 % van hun totale wereldwijde omzet in het voorafgaande boekjaar, indien zij vaststelt dat een poortwachter, opzettelijk of uit onachtzaamheid:

a) artikel 5, 6 of 7 overtreedt;
b) niet voldoet aan een krachtens artikel 8, lid 2, opgelegde maatregel;
c) niet voldoet aan krachtens artikel 18 opgelegde corrigerende maatregelen of maatregelen; of
d) niet voldoet aan krachtens artikel 25 bindend gemaakte toezeggingen."

— Artikel 30, lid 1, Verordening (EU) 2022/1925 (Digital Markets Act)

"Indien de Commissie vaststelt dat een poortwachter een in lid 1 van dit artikel bedoelde overtreding heeft begaan, kan zij bij besluit aan die poortwachter boeten opleggen van ten hoogste 20 % van zijn totale wereldwijde omzet in het voorafgaande boekjaar, indien de poortwachter dezelfde of een soortgelijke overtreding van een bij deze verordening opgelegde verplichting met betrekking tot dezelfde kernplatformdienst heeft begaan."

— Artikel 30, lid 2, Verordening (EU) 2022/1925

Waarom het van belang is

DMA-sancties vormen een van de sterkste handhavingsinstrumenten om ervoor te zorgen dat grote digitale platforms eerlijk opereren en betwistbare markten handhaven. Voor aangewezen poortwachters—doorgaans zeer grote techbedrijven—vormen deze sancties een aanzienlijk financieel risico dat kan oplopen tot miljarden euro's, waardoor naleving een zakelijke prioriteit wordt in plaats van een optionele overweging.

De sanctiestructuur is ontworpen om evenredig te zijn aan de omvang van het bedrijf en tegelijkertijd daadwerkelijk afschrikkend te blijven. Omdat boeten worden berekend als percentage van de wereldwijde omzet in plaats van als vast bedrag, schalen zij op passende wijze, of de poortwachter nu een middelgroot platform is of een van 's werelds grootste technologiebedrijven. De verdubbeling van de maximale boetes voor recidivisten zendt een duidelijk signaal dat aanhoudende niet-naleving met escalerende gevolgen wordt geconfronteerd.

Voor bedrijven die actief zijn in het digitale ecosysteem, helpt inzicht in DMA-sancties om te begrijpen waarom poortwachters hun praktijken kunnen wijzigen. Wanneer een poortwachter aanpast hoe producten worden gerangschikt, gegevens worden gedeeld of interoperabiliteit wordt toegestaan, weerspiegelen deze veranderingen vaak de aanzienlijke financiële prikkel om handhavingsmaatregelen van de Commissie te vermijden. De sancties bieden ook zekerheid aan zakelijke gebruikers en consumenten dat de regels bindend zijn en zullen worden gehandhaafd.

Kernpunten

• Maximale boete van 10% van de wereldwijde jaaromzet voor eerste overtredingen van DMA-verplichtingen, inclusief schendingen van de artikelen 5, 6 en 7
• Verdubbeld tot 20% voor herhaalde overtredingen van dezelfde of soortgelijke verplichtingen met betrekking tot dezelfde kernplatformdienst
• Periodieke dwangsommen van maximaal 5% van de gemiddelde dagelijkse omzet kunnen worden opgelegd om naleving van Commissiebesluiten af te dwingen
• Opzettelijk of uit onachtzaamheid handelen komt beide in aanmerking voor sancties; bedrijven kunnen sancties niet vermijden door onwetendheid te claimen
• Berekening op basis van omzet zorgt ervoor dat sancties evenredig en afschrikkend blijven, ongeacht de bedrijfsomvang
• Handhavingsbevoegdheid van de Commissie is exclusief voor poortwachters; nationale autoriteiten kunnen geen DMA-sancties opleggen

DMA-sancties versus AVG-boetes

Hoewel zowel DMA-sancties als AVG-boetes aanzienlijke bedragen kunnen bereiken, verschillen zij in reikwijdte en berekening. AVG-boetes zijn van toepassing op schendingen van gegevensbescherming en zijn gemaximeerd op het hoogste bedrag van € 20 miljoen of 4% van de jaarlijkse wereldwijde omzet. DMA-sancties richten zich specifiek op concurrentieverstorend gedrag van poortwachters en kunnen 10% (of 20% bij herhaalde overtredingen) van de wereldwijde omzet bereiken—aanzienlijk hogere potentiële bedragen.

AVG-handhaving wordt uitgevoerd door nationale gegevensbeschermingsautoriteiten die worden gecoördineerd via het eenloketmechanisme, terwijl DMA-handhaving voor poortwachters uitsluitend in handen is van de Europese Commissie. AVG-schendingen betreffen vaak onjuiste verwerking van persoonsgegevens, terwijl DMA-schendingen betrekking hebben op platformpraktijken zoals zelfbevoordeling, beperkingen op gegevenscombinatie en interoperabiliteitsverplichtingen.

Gerelateerde termen

• Poortwachter
• Digital Markets Act (DMA)
• Kernplatformdienst
• DSA-sancties
• AVG-boetes
• Coördinator voor digitale diensten
• Handhaving door de Europese Commissie
• Betwistbaarheid
• Zelfbevoordeling
• Concurrentieverstorende praktijken