DSA-sancties
DSA-sancties zijn boetes en handhavingsmaatregelen die door de Europese Commissie of nationale Digital Services Coördinatoren worden opgelegd aan aanbieders van onlineplatforms en zoekmachines wegens schendingen van de Digital Services Act (EU) 2022/2065. Deze financiële sancties kunnen oplopen tot 6% van de totale wereldwijde jaaromzet van een onderneming, waardoor zij tot de meest significante regelgevingssancties in het Europese digitale recht behoren.
Rechtsgrondslag
"De Commissie kan geldboetes opleggen aan aanbieders van zeer grote onlineplatforms of van zeer grote onlinezoekmachines wanneer zij, opzettelijk of uit onachtzaamheid, de bepalingen van deze verordening schenden [...] De geldboetes zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend."
— Artikel 74, Verordening (EU) 2022/2065
"De Commissie kan aan aanbieders [...] geldboetes opleggen van ten hoogste 6 % van hun totale wereldwijde jaaromzet in het voorafgaande boekjaar wanneer zij, opzettelijk of uit onachtzaamheid, [...] de bepalingen van deze verordening schenden."
— Artikel 74, lid 1, Verordening (EU) 2022/2065
Waarom het belangrijk is
DSA-sancties vertegenwoordigen het handhavingsmechanisme van de EU om ervoor te zorgen dat onlineplatforms en zoekmachines voldoen aan transparantie-, contentmoderatie- en systemische risicobeheersingsverplichtingen. Voor aanbieders van zeer grote onlineplatforms (VLOP's) en zeer grote onlinezoekmachines (VLOSE's)—platformen met 45 miljoen of meer maandelijks actieve gebruikers in de EU—heeft de Commissie directe handhavingsbevoegdheid en kan zij boetes opleggen die miljarden euro's kunnen bedragen bij ernstige schendingen.
De sanctiestructuur is van toepassing op alle tussenpersoonsdiensten, van kleine hostingproviders tot wereldwijde techgiganten. Terwijl de Commissie VLOP's en VLOSE's rechtstreeks toezicht houdt, handhaven nationale Digital Services Coördinatoren de DSA-verplichtingen voor alle andere platforms en leggen zij sancties op krachtens hun nationale wetgeving, die er eveneens voor moet zorgen dat boetes doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.
Deze sancties creëren sterke financiële prikkels voor platforms om robuuste nalevingsprogramma's te implementeren, waaronder risicobeoordelingen voor verkiezingen, systemen voor de moderatie van illegale inhoud, transparante reclamepraktijken en gegevenstoegang voor onderzoekers. De dreiging van aanzienlijke boetes—berekend als percentage van de wereldwijde omzet in plaats van alleen de EU-omzet—zorgt ervoor dat zelfs de grootste platforms hun DSA-verplichtingen serieus nemen.
Kernpunten
- Maximale boete: Tot 6% van de totale wereldwijde jaaromzet voor VLOP's en VLOSE's die DSA-verplichtingen schenden
- Dubbele handhaving: De Commissie houdt rechtstreeks toezicht op VLOP's/VLOSE's; nationale Digital Services Coördinatoren houden toezicht op alle andere platforms
- Periodieke dwangsommen: Tot 5% van de gemiddelde dagelijkse wereldwijde omzet kan worden opgelegd om naleving of het indienen van correcte informatie af te dwingen
- Soorten schendingen: Sancties zijn van toepassing op procedures voor illegale inhoud, transparantietekortkomingen, tekortkomingen in risicobeoordelingen, weigering van gegevenstoegang en systemische schendingen
- Berekeningsgrondslag: Wereldwijde omzet, niet alleen EU-omzet, waardoor sancties aanzienlijk zijn, zelfs voor ondernemingen die voornamelijk buiten Europa opereren
- Evenredigheid: Sancties moeten rekening houden met de aard, ernst, herhaling en duur van de inbreuk en de financiële situatie van de onderneming
DSA-sancties versus AVG-boetes
Hoewel zowel DSA-sancties als AVG-boetes aanzienlijke bedragen kunnen bereiken, hebben zij betrekking op verschillende nalevingskaders. AVG-boetes (tot 4% van de wereldwijde omzet of € 20 miljoen) straffen schendingen van gegevensbescherming en privacyregels, met de nadruk op hoe persoonsgegevens worden verzameld, verwerkt en beschermd. DSA-sancties (tot 6% van de wereldwijde omzet) hebben betrekking op platformgovernance, contentmoderatie, transparantieverplichtingen en systemisch risicobeheer.
De handhavingsautoriteiten verschillen ook: de AVG wordt gehandhaafd door nationale gegevensbeschermingsautoriteiten met een eenloketmechanisme, terwijl de DSA een gesplitst systeem creëert waarbij de Commissie toezicht houdt op VLOP's/VLOSE's en nationale Digital Services Coördinatoren toezicht houden op andere platforms. Een enkele platformschending kan mogelijk zowel AVG- als DSA-handhaving triggeren als zij zowel gegevensbeschermingstekortkomingen als platformgovernancetekortkomingen betreft, hoewel toezichthouders coördineren om dubbele bestraffing te voorkomen.