Nationale verkiezingen

Nationale verkiezingen zijn verkiezingen die in een lidstaat worden gehouden om vertegenwoordigers te kiezen voor nationale wetgevende organen, zoals parlementen of nationale vergaderingen, of om staatshoofden of regeringsleiders op nationaal niveau te kiezen. Volgens de TTPA-verordening moet politieke advertenties met betrekking tot nationale verkiezingen voldoen aan transparantievereisten, en zijn bepaalde beperkingen van toepassing op sponsoring door entiteiten uit derde landen in de drie maanden voorafgaand aan de verkiezingen.

Rechtsgrondslag

Hoewel de TTPA-verordening geen expliciete definitie geeft van "nationale verkiezingen", verwijst zij in haar bepalingen naar verkiezingen die worden georganiseerd op het niveau van de Unie of op nationaal, regionaal of lokaal niveau in de lidstaten:

"In de drie maanden voorafgaand aan de dag van een verkiezing of referendum dat wordt georganiseerd op het niveau van de Unie of op nationaal, regionaal of lokaal niveau in een lidstaat, verlenen aanbieders van diensten voor politieke advertenties dergelijke diensten alleen wanneer de sponsor... een burger van de Unie is, een onderdaan van een derde land die permanent in de Unie verblijft en het stemrecht heeft bij die verkiezing of dat referendum, of een in de Unie gevestigde rechtspersoon die niet wordt gecontroleerd door entiteiten uit derde landen of onderdanen van derde landen."

— Artikel 12, lid 1, Verordening 2024/900

Nationale verkiezingen worden specifiek genoemd in de context van transparantierapportageverplichtingen en handhavingsmechanismen krachtens de artikelen 18 en 20 van de verordening.

Waarom het belangrijk is

Nationale verkiezingen vertegenwoordigen kritieke democratische processen die de TTPA-verordening beoogt te beschermen tegen informatiemanipu­latie en gebrek aan transparantie. Politieke advertenties tijdens nationale verkiezingscampagnes moeten voldoen aan alle transparantievereisten, waaronder duidelijke etikettering, bekendmaking van sponsors en voor het publiek toegankelijke transparantiemeldingen.

Voor uitgevers en platformen leiden nationale verkiezingen tot versterkte verplichtingen. Zij moeten ervoor zorgen dat alle politieke advertenties correct worden gelabeld en dat transparantie-informatie direct beschikbaar is. Gedurende de periode van drie maanden voorafgaand aan een nationale verkiezing moeten zij verifiëren dat sponsors voldoen aan de toelatings­vereisten om buitenlandse inmenging te voorkomen.

Politieke actoren, partijen en campagneorganisaties dienen zich ervan bewust te zijn dat hun politieke advertentieactiviteiten tijdens nationale verkiezingen onderworpen zijn aan volledige controle krachtens de verordening. Niet-naleving kan leiden tot handhavingsmaatregelen door nationale mediatoezichthouders of Digital Services Coordinators, afhankelijk van de implementatie door de lidstaat.

Belangrijkste punten

• Nationale verkiezingen omvatten verkiezingen voor nationale parlementen, vergaderingen en verkiezingen van staatshoofden of regeringsleiders op het niveau van de lidstaat
• Alle politieke advertenties met betrekking tot nationale verkiezingen moeten voldoen aan de transparantie- en etiketteringsvereisten van hoofdstuk II van de TTPA-verordening
• De beperking van drie maanden voor sponsoring door derde landen is van toepassing voorafgaand aan nationale verkiezingen om buitenlandse inmenging te voorkomen
• Lidstaten kunnen strengere nationale regels opleggen voor politieke advertenties tijdens nationale verkiezingen, waaronder langere beperkingsperioden of aanvullende transparantievereisten
• Uitgevers en platformen moeten transparantie-informatie met betrekking tot politieke advertenties over nationale verkiezingen gedurende ten minste vijf jaar na publicatie bewaren
• De handhaving van TTPA-verplichtingen tijdens nationale verkiezingen wordt doorgaans behandeld door nationale bevoegde autoriteiten die door elke lidstaat zijn aangewezen

Nationale verkiezingen versus verkiezingen voor het Europees Parlement

Zowel nationale verkiezingen als verkiezingen voor het Europees Parlement vallen onder de TTPA-verordening, maar zij verschillen in reikwijdte en governance. Nationale verkiezingen kiezen vertegenwoordigers voor de wetgevende of uitvoerende organen van één enkele lidstaat, terwijl de verkiezingen voor het Europees Parlement worden gecoördineerd in alle lidstaten om leden van het Europees Parlement (MEP's) te kiezen.

De transparantieverplichtingen krachtens de TTPA zijn gelijkelijk van toepassing op beide soorten verkiezingen. Verkiezingen voor het Europees Parlement omvatten echter aanvullende coördinatiemechanismen, zoals het Europees Samenwerkingsnetwerk inzake Verkiezingen en pan-Europese politieke campagnes door Europese politieke partijen. Nationale verkiezingen blijven primair geregeld door de kieswetgeving van elke lidstaat, hoewel de transparantievereisten van de TTPA een gemeenschappelijke minimumnorm binnen de Unie creëren.

Voor grensoverschrijdende diensten voor politieke advertenties omvatten verkiezingen voor het Europees Parlement vaak campagnes die meerdere lidstaten beslaan, terwijl nationale verkiezingscampagnes doorgaans binnen één enkele lidstaat zijn gericht, hoewel grensoverschrijdende diensten nog steeds kunnen worden gebruikt.

Gerelateerde termen

• Politieke advertenties
• Politieke actor
• Sponsor
• Uitgever
• Verkiezingen voor het Europees Parlement
• Entiteit uit een derde land
• Transparantiemelding
• Aanbieder van diensten voor politieke advertenties
• Regionale verkiezingen
• Referendum