Politieke advertenties

Politieke advertenties zijn betaalde communicatie die wordt gemaakt door of namens een politieke actor en bedoeld is om het stemgedrag van mensen, verkiezingsuitslagen of wetgevingsprocessen te beïnvloeden. Het omvat advertenties in kranten, op tv, radio, online platforms, sociale media en andere kanalen. Het sleutelpunt is dat iemand ervoor betaalt en dat het een politiek doel heeft—zoals het promoten van een kandidaat, partij of referendumstandpunt.

Rechtsgrondslag

"Politieke advertentie betekent het voorbereiden, plaatsen, promoten, publiceren of verspreiden, op welke wijze dan ook, van een boodschap:

(a) door, voor of namens een politieke actor, tenzij deze van louter privé- of louter commerciële aard is; of

(b) die de uitslag van een verkiezing of referendum, het stemgedrag, of het wetgevings- of regelgevingsproces kan beïnvloeden, tenzij het redactionele inhoud, journalistieke inhoud of inhoud met artistieke of amusementswaarde betreft."

— Artikel 2, lid 3, Verordening (EU) 2024/900

Waarom het belangrijk is

Politieke advertenties hebben gevolgen voor kiezers, kandidaten, politieke partijen, uitgevers, platforms, influencers en iedereen die betrokken is bij verkiezingscampagnes of politiek debat. Krachtens de EU-verordening betreffende de transparantie en targeting van politieke advertenties (TTPA) moeten alle politieke advertenties duidelijk worden gelabeld, vermelden wie ervoor heeft betaald en transparantie-informatie verstrekken. Dit geldt of de advertentie nu online of offline verschijnt—op sociale media, zoekmachines, tv, radio, kranten of waar dan ook.

De verordening zorgt ervoor dat burgers kunnen herkennen wanneer zij worden blootgesteld aan advertenties voor politieke doeleinden en kunnen begrijpen wie achter de boodschap zit. Het beperkt ook het gebruik van persoonsgegevens voor het targeten van politieke advertenties en beperkt sponsoring door entiteiten buiten de EU tijdens verkiezingsperiodes. Niet-naleving kan leiden tot aanzienlijke boetes en handhavingsmaatregelen door nationale autoriteiten.

Voor platforms, uitgevers, influencers en politieke actoren is het begrijpen van wat als politieke advertentie telt essentieel om te voldoen aan transparantie-, bekendmakings- en targetingverplichtingen. Het bepaalt of u inhoud moet labelen, transparantiemededelingen moet verstrekken, gegevens moet bijhouden en bepaalde targetingtechnieken moet beperken.

Belangrijkste punten

Betaalde communicatie: Politieke advertenties omvatten betaling of andere vergoeding (inclusief voordelen in natura) voor het plaatsen, promoten of verspreiden van de boodschap.
Politiek doel: De advertentie moet worden gemaakt door of voor een politieke actor, of waarschijnlijk verkiezingen, referenda, stemgedrag of wetgevingsprocessen beïnvloeden.
Elk medium: Van toepassing op online platforms, sociale media, zoekmachines, tv, radio, drukwerk, buitenreclame en elk ander kanaal.
Transparantie vereist: Alle politieke advertenties moeten duidelijk worden gelabeld en vergezeld gaan van transparantie-informatie (sponsor, bedragen, bereik, enz.).
Targetingbeperkingen: Het gebruik van persoonsgegevens om politieke advertenties online te targeten is strikt beperkt volgens de verordening.
EU-brede regels: De verordening harmoniseert transparantie- en targetingregels in alle EU-lidstaten om versnippering te voorkomen en eerlijke campagnes te waarborgen.

Politieke advertenties versus redactionele inhoud

Politieke advertenties zijn betaalde communicatie om politieke uitkomsten te beïnvloeden, terwijl redactionele inhoud journalistiek of redactioneel materiaal is dat wordt gepubliceerd zonder betaling voor plaatsing. Een krantenartikel over een verkiezing is redactionele inhoud; een betaalde advertentie in dezelfde krant die een kandidaat promoot is politieke advertentie. Het onderscheid is belangrijk omdat de transparantie- en targetingregels van de verordening alleen van toepassing zijn op politieke advertenties, niet op redactionele of journalistieke inhoud. Als een partij of kandidaat echter betaalt voor prominente plaatsing of gesponsorde inhoud, kan dat politieke advertentie zijn, zelfs in een mediakanaal.

Gerelateerde termen

Politieke actor
Sponsor
Aanbieder van politieke advertentiediensten
Uitgever
Targetingtechnieken
Transparantiemededeling
Ad-leveringstechnieken
Interne activiteit
Derdelandsentiteit
Bevoegde autoriteit

Ja. Als EU-verordening is de TTPA rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten zonder dat nationale omzetting vereist is. Lidstaten hoeven alleen bevoegde autoriteiten aan te wijzen en sancties vast te stellen.

Transparantievereisten zorgen ervoor dat alle politieke actoren onder dezelfde regels opereren. Kiezers kunnen zien wie over middelen beschikt en hoe deze worden ingezet, wat eerlijke concurrentie ondersteunt.

Transparantie bouwt vertrouwen op door kiezers te laten zien dat politieke actoren openlijk opereren. Verborgen financiering of targeting ondermijnt het vertrouwen in democratische processen.

Door duidelijke etikettering en toegankelijke transparantie-informatie te vereisen, helpt de TTPA mensen politieke advertenties te herkennen en te begrijpen wie hen probeert te beïnvloeden.

Politieke reclame omvat elke betaalde boodschap die een politieke actor promoot, stemgedrag beïnvloedt, de uitkomst van verkiezingen of referenda beïnvloedt, of wetgevings- of regelgevingsprocessen beïnvloedt. Het omvat ook alle reclame door of namens een politieke actor.

Nee. De TTPA heeft geen invloed op nationale regels over de inhoud van politieke advertenties, campagnefinanciering, verkiezingsperioden of algemene verboden op politieke reclame. Het voegt transparantievereisten toe bovenop bestaande nationale wetgeving.

De officiële naam is Verordening (EU) 2024/900 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de transparantie en targeting van politieke advertenties. Deze werd gepubliceerd op 20 maart 2024.

Ja. De TTPA is van toepassing op alle politieke reclame, zowel online als offline, met inbegrip van gedrukte media, reclameborden, tv, radio en digitale kanalen. De targetingregels in hoofdstuk III zijn alleen van toepassing op onlinereclame.