Verkiezingen op EU-niveau

Verkiezingen die op het niveau van de Europese Unie worden georganiseerd om vertegenwoordigers voor EU-instellingen te kiezen. De belangrijkste verkiezing op EU-niveau is de verkiezing van het Europees Parlement, die om de vijf jaar in alle lidstaten plaatsvindt en waarbij burgers stemmen op leden van het Europees Parlement. Deze verkiezingen zijn onderworpen aan specifieke transparantie- en eerlijkheidseisen op grond van EU-wetgeving, waaronder de TTPA-verordening.

Rechtsgrondslag

"Deze verordening is van toepassing op politieke reclame die op natuurlijke personen in een lidstaat is gericht, ongeacht de vestigingsplaats van de sponsor of aanbieder van politieke reclamediensten."

— Artikel 2, lid 1, Verordening (EU) 2024/900

De verordening is van toepassing op politieke reclame in het kader van verkiezingen en referenda op het niveau van de Unie, alsook nationale, regionale en lokale verkiezingsprocessen.

Waarom het van belang is

Verkiezingen op EU-niveau, met name verkiezingen voor het Europees Parlement, omvatten campagnes voor politieke reclame die meerdere lidstaten en taalbarrières overschrijden. De TTPA-verordening (EU 2024/900) zorgt ervoor dat politieke reclame tijdens deze verkiezingen voldoet aan transparantienormen in alle lidstaten, waardoor versnippering wordt voorkomen en kiezers weloverwogen beslissingen kunnen nemen.

Voor politieke actoren, waaronder Europese politieke partijen en politieke fracties in het Europees Parlement, vereisen verkiezingen op EU-niveau naleving van geharmoniseerde transparantieregels bij de aankoop van politieke reclamediensten. De verordening verbiedt uitdrukkelijk discriminatie van Europese politieke partijen door aanbieders van politieke reclamediensten, en erkent hun unieke grensoverschrijdende rol bij het vormen van Europees politiek bewustzijn.

Platformen, uitgevers en aanbieders van reclamediensten moeten ervoor zorgen dat politieke advertenties tijdens verkiezingen op EU-niveau duidelijk worden gelabeld, transparantieverklaringen bevatten en voldoen aan strikte regels voor targeting met gebruik van persoonsgegevens. In de drie maanden voorafgaand aan een verkiezing op EU-niveau gelden aanvullende beperkingen voor sponsoring door entiteiten of onderdanen uit derde landen.

Belangrijkste punten

Verkiezingen voor het Europees Parlement zijn het belangrijkste verkiezingsproces op EU-niveau, dat om de vijf jaar wordt gehouden met kiezers in alle 27 lidstaten
Geharmoniseerde transparantieregels zijn grensoverschrijdend van toepassing om versnippering te voorkomen en consistente bescherming tijdens campagnes op EU-niveau te waarborgen
Europese politieke partijen hebben een speciale status krachtens de verordening en mogen niet worden gediscrimineerd op basis van hun vestigingsplaats
Grensoverschrijdende campagnes komen vaak voor bij verkiezingen op EU-niveau, waardoor uniforme regels essentieel zijn voor eerlijke concurrentie en kiezersinformatie
Beperkingen voor derde landen zijn van toepassing in de drie maanden vóór verkiezingen op EU-niveau om buitenlandse inmenging te voorkomen
Meerdere talen en jurisdicties maken verkiezingen op EU-niveau bijzonder complex voor de naleving van regels inzake politieke reclame

Verkiezingen op EU-niveau versus nationale verkiezingen

Hoewel zowel verkiezingen op EU-niveau als nationale verkiezingen onder de TTPA-verordening vallen, brengen verkiezingen op EU-niveau unieke uitdagingen met zich mee vanwege hun pan-Europese karakter. Verkiezingen op EU-niveau vereisen dat politieke reclamediensten gelijktijdig in meerdere lidstaten opereren, vaak in verschillende talen en met betrekking tot uiteenlopende politieke contexten.

Nationale verkiezingen worden door individuele lidstaten georganiseerd overeenkomstig het nationale recht, waarbij campagnes doorgaans binnen één land gericht zijn. Verkiezingen op EU-niveau daarentegen omvatten Europese politieke partijen die grensoverschrijdend campagne voeren om leden van het Europees Parlement te kiezen, die vervolgens politieke fracties in het Europees Parlement vormen.

De verordening biedt specifieke bescherming voor Europese politieke partijen tijdens verkiezingen op EU-niveau en verbiedt aanbieders van politieke reclamediensten diensten te weigeren of te beperken op basis van de vestigingsplaats van de partij. Dit non-discriminatiebeginsel is met name belangrijk voor verkiezingen op EU-niveau om ervoor te zorgen dat Europese partijen effectieve pan-Europese campagnes kunnen voeren.

Gerelateerde begrippen

Politieke reclame
Politieke actor
Europese politieke partijen
Sponsor
Aanbieder van politieke reclamediensten
Uitgever
Entiteiten uit derde landen
Transparantieverklaring
Targetingtechnieken
Politieke fracties in het Europees Parlement

Ja. Als EU-verordening is de TTPA rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten zonder dat nationale omzetting vereist is. Lidstaten hoeven alleen bevoegde autoriteiten aan te wijzen en sancties vast te stellen.

Transparantievereisten zorgen ervoor dat alle politieke actoren onder dezelfde regels opereren. Kiezers kunnen zien wie over middelen beschikt en hoe deze worden ingezet, wat eerlijke concurrentie ondersteunt.

Transparantie bouwt vertrouwen op door kiezers te laten zien dat politieke actoren openlijk opereren. Verborgen financiering of targeting ondermijnt het vertrouwen in democratische processen.

Door duidelijke etikettering en toegankelijke transparantie-informatie te vereisen, helpt de TTPA mensen politieke advertenties te herkennen en te begrijpen wie hen probeert te beïnvloeden.

Politieke reclame omvat elke betaalde boodschap die een politieke actor promoot, stemgedrag beïnvloedt, de uitkomst van verkiezingen of referenda beïnvloedt, of wetgevings- of regelgevingsprocessen beïnvloedt. Het omvat ook alle reclame door of namens een politieke actor.

Nee. De TTPA heeft geen invloed op nationale regels over de inhoud van politieke advertenties, campagnefinanciering, verkiezingsperioden of algemene verboden op politieke reclame. Het voegt transparantievereisten toe bovenop bestaande nationale wetgeving.

De officiële naam is Verordening (EU) 2024/900 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de transparantie en targeting van politieke advertenties. Deze werd gepubliceerd op 20 maart 2024.

Ja. De TTPA is van toepassing op alle politieke reclame, zowel online als offline, met inbegrip van gedrukte media, reclameborden, tv, radio en digitale kanalen. De targetingregels in hoofdstuk III zijn alleen van toepassing op onlinereclame.