Attur Politiku

Attur politiku huwa kwalunkwe persuna jew organizzazzjoni li tipparteċipa direttament f'attivitajiet politiċi, bħal partit politiku, rappreżentant elett, jew kandidat li jikkontendi għal kariga. Skont ir-regoli ta' trasparenza tal-UE għar-reklamar politiku, l-atturi politiċi jistgħu jisponsorjaw jew ikunu s-suġġett ta' reklami politiċi u jiffaċċjaw obbligi speċifiċi meta jagħmlu dan.

Bażi Legali

"'attur politiku' tfisser kwalunkwe wieħed minn dawn li ġejjin:

(a) partit politiku Ewropew jew fundazzjoni politika Ewropea kif imsemmija fir-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill;

(b) partit politiku nazzjonali jew reġjonali jew fundazzjoni, assoċjazzjoni jew organizzazzjoni oħra li hija affiljata ma' partit politiku nazzjonali jew reġjonali;

(c) membru tal-Parlament Ewropew;

(d) membru ta' parlament jew assemblea nazzjonali, reġjonali jew lokali jew membru ta' gvern f'kwalunkwe livell jew kandidat għal kwalunkwe pożizzjoni bħal din, jew assoċjazzjoni jew organizzazzjoni oħra stabbilita biex tappoġġja lil tali membru jew kandidat;

(e) detentur ta' kariga f'Stat Membru, jew kandidat għal tali kariga, fejn tali detentur jew kandidat ikun elett f'konnessjoni ma' elezzjoni jew referendum;

(f) assoċjazzjoni jew organizzazzjoni oħra stabbilita prinċipalment għall-għan li tappoġġja kampanja elettorali jew ta' referendum li tikkonċerna kwistjoni speċifika."

— Artikolu 2(3), Regolament (UE) 2024/900

Għaliex Huwa Importanti

L-atturi politiċi huma fil-qalba tar-regoli ta' trasparenza tal-UE għar-reklamar politiku. Meta attur politiku jisponsorja reklam—kemm jekk iħallas pjattaforma biex tippromwovi kontenut jew jaħdem ma' influwenzatur—dak ir-reklam isir "reklamar politiku" u jrid jissodisfa obbligi stretti ta' trasparenza, inkluż tikkettar ċar u żvelar ta' min ħallas għalih.

Id-definizzjoni hija deliberatament wiesgħa. Tkopri mhux biss każijiet ovvji bħal MEPs u partiti politiċi, iżda wkoll kunsilliera lokali, gruppi ta' kampanja tar-referendum, u organizzazzjonijiet imwaqqfa biex jappoġġjaw kandidat speċifiku. Dan jiżgura li ċ-ċittadini jistgħu jidentifikaw meta qed ikunu mmirati minn messaġġi politiċi, tkun xi tkun is-sors.

L-atturi politiċi jridu jaħdmu mal-pubblikaturi u l-pjattaformi biex jiżguraw li l-informazzjoni ta' trasparenza tingħata u li d-data personali tintuża biss għat-tfassil f'modi limitati u legali. Jekkinti attur politiku qed tippjana kampanja, trid tifhem l-obbligi tiegħek bħala sponsorjatur u tiżgura li s-sħab tar-reklamar tiegħek jikkonformaw mar-regolament.

Punti Ewlenin

Tinkludi firxa wiesgħa ta' atturi: minn MEPs u MPs nazzjonali għal kunsilliera lokali, partiti politiċi fil-livelli kollha, u organizzazzjonijiet ta' kampanja ta' kwistjoni waħda.
Livelli Ewropej, nazzjonali, reġjonali, u lokali: id-definizzjoni tkopri atturi politiċi f'kull livell ta' gvern u f'kull tip ta' elezzjoni jew referendum.
Kandidati u detenturi ta' kariga: kemm uffiċjali eletti attwali kif ukoll dawk li jikkontendi għal kariga huma atturi politiċi.
Organizzazzjonijiet affiljati: fundazzjonijiet, assoċjazzjonijiet, jew gruppi oħra marbuta ma' partiti politiċi jew kandidati jikkwalifikaw ukoll.
Gruppi ta' kampanja maħluqa għall-għan: organizzazzjonijiet maħluqa prinċipalment biex jappoġġjaw kampanja speċifika ta' elezzjoni jew referendum huma atturi politiċi, anki jekk temporanji.
Sponsorjatur ta' reklami politiċi: meta attur politiku jisponsorja reklam, dak ir-reklam irid ikun ittikkettat, u avviżi ta' trasparenza jridu jingħataw lill-pubbliku.

Attur Politiku vs. Sponsorjatur

Attur politiku huwa l-persuna jew organizzazzjoni involuta fil-politika (eż., MEP, partit, grupp ta' kampanja). Sponsorjatur hija l-entità li tħallas għal reklam politiku. Ħafna drabi, l-isponsorjatur huwa attur politiku—pereżempju, partit politiku li jħallas għal reklami. Iżda l-isponsorjatur jista' jkun ukoll terza parti, bħal negozju jew assoċjazzjoni, li mhix innifisha attur politiku iżda qed tħallas għal reklam li jappoġġja jew jopponi attur politiku jew kwistjoni.

Skont ir-regolament, l-isponsorjatur (kemm jekk attur politiku jew le) irid jipprovdi informazzjoni ta' trasparenza. Jekk l-isponsorjatur huwa attur politiku, iż-żewġ kunċetti jikkoinċidu. Jekk l-isponsorjatur huwa terza parti, xorta jrid jissodisfa l-obbligi ta' trasparenza, iżda jista' ma jkunx attur politiku nnifsu.

Aspett	Attur Politiku	Sponsorjatur
Definizzjoni	Partit, kandidat, uffiċjal elett, jew grupp ta' kampanja	Entità li tħallas għar-reklam politiku
Rwol	Suġġett jew sors ta' attività politika	Iħallas jew jipprovdi benefiċċju għar-reklam
Jistgħu jkunu l-istess entità?	Iva—ħafna drabi l-isponsorjatur huwa attur politiku	Iva—iżda l-isponsorjatur jista' jkun ukoll terza parti
Obbligi	Irid jiżgura trasparenza meta jisponsorja reklami	Irid jipprovdi informazzjoni ta' trasparenza lill-pubblikaturi

Termini Relatati

Iva. Bħala regolament tal-UE, it-TTPA huwa applikabbli direttament fl-istati membri kollha mingħajr ma jeħtieġ traspożizzjoni nazzjonali. L-istati membri biss jeħtieġu jaħtru awtoritajiet u jistabbilixxu penali.

Ir-rekwiżiti ta' trasparenza jiżguraw li l-atturi politiċi kollha joperaw taħt l-istess regoli. L-eletturi jistgħu jaraw min għandu r-riżorsi u kif qed jintużaw, u b'hekk jappoġġaw kompetizzjoni ġusta.

It-trasparenza tibni fiduċja billi turi lill-votanti li l-atturi politiċi joperaw b'mod miftuħ. Il-finanzjament moħbi jew it-targeting jerodixxi l-kunfidenza fil-proċessi demokratiċi.

Billi tirrikjedi tikkettar ċar u informazzjoni ta' trasparenza aċċessibbli, it-TTPA tgħin lin-nies jagħrfu r-reklamar politiku u jifhmu min qed jipprova jinfluwenzahom.

L-istħarriġ politiku jinkludi kwalunkwe messaġġ imħallas li jippromwovi attur politiku, jinfluwenza l-imġiba tal-vot, jaffettwa r-riżultat tal-elezzjonijiet jew referenda, jew jinfluwenza l-proċessi leġiżlattivi jew regolatorji. Jinkludi wkoll kwalunkwe reklamar minn jew f'isem attur politiku.

Le. It-TTPA ma taffettwax ir-regoli nazzjonali dwar il-kontenut tar-reklami politiċi, il-finanzjament tal-kampanja, il-perjodi elettorali, jew projbizzjonijiet ġenerali fuq ir-reklami politiċi. Huwa jżid rekwiżiti ta' trasparenza fuq ir-regoli nazzjonali eżistenti.

L-isem uffiċjali huwa r-Regolament (UE) 2024/900 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-trasparenza u l-immira tar-reklamar politiku. Ġie ppubblikat fit-20 ta' Marzu 2024.

Iva. It-TTPA tkopri r-reklamar politiku kollu, kemm online kif ukoll offline, inkluż stampa, billboards, televiżjoni, radju, u kanali diġitali. Ir-regoli ta' immirrar fil-Kapitolu III japplikaw biss għar-reklamar online.